У «Задзвінні» пажанілі Цярэшку

Культура

17 студзеня на «Задзвінні» адбылася беларуская абрадавая гульня «Жаніцьба Цярэшкі». «Вяселле» адгаманіла пад народную музыку, агрымела танцамі і песнямі.

Цярэшка каху-каху,

Што ў цябе ў мяху-мяху?

Нітачкі-іголачкі

Для дзяўчат пярсцёначкі…

«Жаніцьба Цярэшкі » — абрадавая гульня-ігрышча каляднага цыкла. Традыцыйна гэта было забавай нежанатай моладзі. Некалі абрад быў прыдуманы, каб моладзь з розных вёсак магла весела перазнаёміцца паміж сабой, а потым і перасватацца.

SAMSUNG CAMERA PICTURES

Але нашай «Цярэшцы» аказаліся «пакорнымі ўсе ўзросты».

???????????????????????

Увесь сэнс гульні ў тым, каб адбылося жартоўнае вяселле, з песнямі і танцамі. Бо «Жаніцьба Цярэшкі» — гэта калядная імітацыя свята вяселля, толькі не сапраўднага, а ў гульнёвай форме. «Цярэшка» адкрываў цыкл абрадавых свят беларусаў, які доўжыўся аж да Вялікага Пасхальнага посту.

SAMSUNG CAMERA PICTURES

Раней «Цярэшку жанілі» ў цесных вясковых хатах або ў карчме, і тых, хто жадаў ажаніцца, было так шмат, што яблыку не было дзе ўпасці. А калі пачыналіся гульні і танцы, хата, як кажуць, хадуном хадзіла. Пазней «Цярэшку жанілі» ўжо ў вясковы клубах.

SAMSUNG CAMERA PICTURES

Як і заўсёды на вяселлі, жаданымі гасцямі былі музыкі.

SAMSUNG CAMERA PICTURES

Усе маглі паспрабаваць свае сілы ў народных танцах, паскакаць «Лявоніху» разам са сваёй парай. Кажучы сучаснай мовай, гэта была «беларуская дыскатэка» ў вясковай хаце. І не кожны мог вытрымаць тэмп беларускай «Ойра-ойра»! Вось вам і нацыянальны фітнэс.

SAMSUNG CAMERA PICTURES

SAMSUNG CAMERA PICTURES

SAMSUNG CAMERA PICTURES

 

SAMSUNG CAMERA PICTURES

Гульня «Падушачка» таксама спрыяла больш блізкаму знаёмству перад «вяселлем».

SAMSUNG CAMERA PICTURES

Пайду я Цярэшку жаніць,

Аж мая галоўка баліць,

Аж мае ножачкі млеюць — 

Не магу за дзедам бегаць.

Аж мае ручачкі вянуць — 

Не магу на дзедзьку глянуць.

Пасля танцаў і спеваў пачалася абрадавая частка «Цярэшкі».

SAMSUNG CAMERA PICTURES

З удзельнікаў выбралі «бацьку» і «матку», якія і павінны былі пажаніць маладых. Пасля невялікай апытанкі хлопцаў і дзяўчат (сакрэтнай!), хто з кім жадае сыграць «вяселле», пачалася гульба.

SAMSUNG CAMERA PICTURES
Гаспадар «жэніць» хлопцаў»
SAMSUNG CAMERA PICTURES
Гаспадыня «жэніць» дзяўчат

Хлопцы і дзяўчаты станавіліся насупраць, у аднаго з хлопцаў забіралі якую-небудзь дробную рэч, а адна з дзяўчын хавала яе за спінай.

Хлопцы

З трох разоў трэба было здагадацца, у каго з дзяўчат схаваная гэтая рэч. Калі хлопец здагадваўся — трэба было пацалаваць яго, калі не — дзяўчыны білі яго паясамі.

Дзяўчаты

SAMSUNG CAMERA PICTURES

Наступная жартлівая гульня — «баяры», у час яе кожны знаходзіў сваю пару.

SAMSUNG CAMERA PICTURES

Распачыналася «вяселле»: «бацька» з «маткай» сваталі «дзетак». Раней «бацькоў» выбіралі з боку старэйшых удзельнікаў абараду, але часам гэта былі і аднагодкі, завадатары ў гульнях. Галоўнай умовай было ведаць прыпеўкі, якія заўсёды спявалі у час гульні.

SAMSUNG CAMERA PICTURES

SAMSUNG CAMERA PICTURES

Калі маладых жанілі, «бацькі» спявалі «Цярэшка-сынулечка…«, а потым і  «… наша дачушачка«,  «ой роўная парачка…«. Пару падводзілі да стала для каштавання смачнага хлеба і гарэлкі, як і на сапраўдным вяселлі, а потым танцавалі «Лявоніху».

SAMSUNG CAMERA PICTURES

Заканчвалася гульба няскора: пасля таго, як усіх «пажанілі», надыходзіў час для танцаў і спеваў. Часам танчылі нават і да раніцы.

SAMSUNG CAMERA PICTURES

SAMSUNG CAMERA PICTURES

SAMSUNG CAMERA PICTURES

SAMSUNG CAMERA PICTURES

Асаблівы каларыт святу ў «Задзвінні» надавала выстава ў зале, дзе жанілі Цярэшку. Тут можна было пабачыць вышываныя рушнікі, гліняны посуд і традыцыйныя лялькі з тканіны, а таксама народныя побытывыя рэчы.

SAMSUNG CAMERA PICTURES

SAMSUNG CAMERA PICTURES

SAMSUNG CAMERA PICTURES

???????????????????????

Вельмі спадабалася і тое, што шмат удзельнікаў мерапрыемства прыйшлі ў нацыянальным беларускім строі. А ўваходным квітком для гасцей паслужыла стужка з беларускім арнаментам.

SAMSUNG CAMERA PICTURES

SAMSUNG CAMERA PICTURES

Оцените статью
Витебский Курьер

Добавить комментарий

  1. Аватар
    Уладзiмiр.

    Як прыемна што знаходзяцца такiя людзi якия памятаюць звычкi нашых продкау. Дзякуй вам вялiкае шаноуныя.. Ад усёй группы :»Беларусь-гэта МЫ», выражаем вам сардэчную i шчырую падзяку .. Такiя мерапрыемства трэба праводзiць як мага часцей i па усёй нашай Рэспублiкi. У кожным гoрадзе нягледзячы на тое, вялiкi- ён цi малы. З павагай да вас -Уладзiмiр Капаеу.

    Ответить
  2. Аватар

    І аказалася, што такіх людзей у Віцебску нямала! І Вы пабачылі б, як яны танчылі заўзята і ўдзельнічалі з поўнай свядомасцю свайго роднага ў абрадзе. А яшчэ гэта не псеўданацыянальнае, як любяць у нашай краіне, а самае сапраўднае, аўтэнтычнае. Сапраўды, мы адчулі сябе ўнутры гэтай дзеі, а не проста прысутнымі. Такія малойцы і арганізатары, і музыкі, і ўдзельнікі. Будзем агучваць такія мерапрыемствы, прыходзьце паўдзельнічаць. А пра калядны абрад для дзетак можна пачытаць і паглядзець тут https://vkurier.by/?p=13511.

    Ответить
%d такие блоггеры, как: