28 чэрвеня 1942 года пры загадкавых абставінах загінуў народны паэт Беларусі Янка Купала — адзін з найвялікшых творцаў беларускай літаратуры, нацыянальны сімвал і чалавек, які прысвяціў сваё жыццё беларускай мове, культуры і адраджэнню нацыянальнай свядомасці.
Янка Купала (сапраўднае імя — Іван Луцэвіч) нарадзіўся 7 ліпеня 1882 года. Яго творчасць стала адным з падмуркаў сучаснай беларускай літаратуры. Паэмы, вершы і драматычныя творы Купалы прасякнуты любоўю да роднай зямлі, павагай да простага народа і верай у права беларусаў мець уласную культуру, мову і дзяржаўнасць. Яго творы «А хто там ідзе?», «Спадчына», «Курган», «Паўлінка», «Раскіданае гняздо» і сёння лічацца класікай беларускай літаратуры.
У чэрвені 1942 года паэт знаходзіўся ў Маскве, дзе спыніўся ў гасцініцы «Масква». Наперадзе быў юбілей — 7 ліпеня яму павінна было споўніцца 60 гадоў. Аднак 28 чэрвеня адбылася трагедыя: Янка Купала ўпаў у лесвічны пралёт з дзясятага паверха будынка і атрымаў смяротныя траўмы.
Абставіны яго смерці да гэтага часу выклікаюць шмат пытанняў. За дзесяцігоддзі было выказана некалькі версій — няшчасны выпадак, самагубства або наўмыснае забойства. Канчатковага адказу гісторыя пакуль не дала. Разам з тым многія беларускія даследчыкі адзначаюць, што Купала неаднаразова знаходзіўся пад моцным ціскам савецкай улады. Яго абвінавачвалі ў «нацыяналізме», падвяргалі пераследу, а ў пачатку 1930-х гадоў паэт перажыў цяжкі псіхалагічны крызіс пасля кампаніі палітычных абвінавачанняў.
Нягледзячы на ўсе выпрабаванні, Янка Купала застаўся адным з галоўных сімвалаў беларускай культуры. Яго імем названы вуліцы, бібліятэкі, школы, тэатры і станцыя метро ў Мінску. У розных гарадах Беларусі дзейнічаюць музеі паэта, а яго творы ўваходзяць у школьную праграму і працягваюць натхняць новыя пакаленні беларусаў.
Праз больш чым восем дзесяцігоддзяў пасля трагічнай гібелі імя Янкі Купалы застаецца неад’емнай часткай нацыянальнай памяці. Яго літаратурная спадчына нагадвае пра каштоўнасць роднай мовы, гістарычнай памяці і права народа захоўваць сваю культурную самабытнасць.
